Thu, 26 May 2022 08:12:34 +0000 3.238.180.255:55170 » port 80


Cur igitur, inquam, res tam dissimiles eodem nomine appellas?

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Illum mallem levares, quo optimum atque humanissimum virum, Cn. Neminem videbis ita laudatum, ut artifex callidus comparandarum voluptatum diceretur. Quia nec honesto quic quam honestius nec turpi turpius. Sed quoniam et advesperascit et mihi ad villam revertendum est, nunc quidem hactenus; Haec bene dicuntur, nec ego repugno, sed inter sese ipsa pugnant. Non autem hoc: igitur ne illud quidem.

Sed plane dicit quod intellegit. Quid, cum fictas fabulas, e quibus utilitas nulla elici potest, cum voluptate legimus? Memini vero, inquam; Quis animo aequo videt eum, quem inpure ac flagitiose putet vivere? Quamquam non negatis nos intellegere quid sit voluptas, sed quid ille dicat. Scio enim esse quosdam, qui quavis lingua philosophari possint; Quis Aristidem non mortuum diligit? Quaesita enim virtus est, non quae relinqueret naturam, sed quae tueretur. Haec para/doca illi, nos admirabilia dicamus. Non quaero, quid dicat, sed quid convenienter possit rationi et sententiae suae dicere. Nam quibus rebus efficiuntur voluptates, eae non sunt in potestate sapientis. Negat esse eam, inquit, propter se expetendam.

Eorum enim est haec querela, qui sibi cari sunt seseque diligunt. Atqui reperies, inquit, in hoc quidem pertinacem; Et quidem, Cato, hanc totam copiam iam Lucullo nostro notam esse oportebit; Cum ageremus, inquit, vitae beatum et eundem supremum diem, scribebamus haec. Paulum, cum regem Persem captum adduceret, eodem flumine invectio? At enim hic etiam dolore. Quae quo sunt excelsiores, eo dant clariora indicia naturae.

Verum tamen cum de rebus grandioribus dicas, ipsae res verba rapiunt;

Nunc haec primum fortasse audientis servire debemus. Illud quaero, quid ei, qui in voluptate summum bonum ponat, consentaneum sit dicere. Traditur, inquit, ab Epicuro ratio neglegendi doloris. Illa sunt similia: hebes acies est cuipiam oculorum, corpore alius senescit; Ne amores quidem sanctos a sapiente alienos esse arbitrantur. Illud dico, ea, quae dicat, praeclare inter se cohaerere. Est tamen ea secundum naturam multoque nos ad se expetendam magis hortatur quam superiora omnia. Quae diligentissime contra Aristonem dicuntur a Chryippo.

Quod quidem iam fit etiam in Academia. Idem iste, inquam, de voluptate quid sentit? Praeteritis, inquit, gaudeo. Ita enim vivunt quidam, ut eorum vita refellatur oratio.

Quibus rebus vita consentiens virtutibusque respondens recta et honesta et constans et naturae congruens existimari potest.

Laboro autem non sine causa; Hi curatione adhibita levantur in dies, valet alter plus cotidie, alter videt. Bonum negas esse divitias, praeposìtum esse dicis? Summum ením bonum exposuit vacuitatem doloris; At iste non dolendi status non vocatur voluptas.

Hoc dixerit potius Ennius: Nimium boni est, cui nihil est mali. Sapiens autem semper beatus est et est aliquando in dolore; Deinde qui fit, ut ego nesciam, sciant omnes, quicumque Epicurei esse voluerunt? Paria sunt igitur. Restinguet citius, si ardentem acceperit. Progredientibus autem aetatibus sensim tardeve potius quasi nosmet ipsos cognoscimus. Mihi enim satis est, ipsis non satis. Ampulla enim sit necne sit, quis non iure optimo irrideatur, si laboret? Summum ením bonum exposuit vacuitatem doloris;

Non enim in selectione virtus ponenda erat, ut id ipsum,
quod erat bonorum ultimum, aliud aliquid adquireret.

Hic Speusippus, hic Xenocrates, hic eius auditor Polemo,
cuius illa ipsa sessio fuit, quam videmus.

Illud urgueam, non intellegere eum quid sibi dicendum sit, cum dolorem summum malum esse dixerit. At enim, qua in vita est aliquid mali, ea beata esse non potest. Incommoda autem et commoda-ita enim estmata et dustmata appello-communia esse voluerunt, paria noluerunt. An hoc usque quaque, aliter in vita?

Apparet statim, quae sint officia, quae actiones.

At iam decimum annum in spelunca iacet. Familiares nostros, credo, Sironem dicis et Philodemum, cum optimos viros, tum homines doctissimos. Sin dicit obscurari quaedam nec apparere, quia valde parva sint, nos quoque concedimus; De ingenio eius in his disputationibus, non de moribus quaeritur. Est enim effectrix multarum et magnarum voluptatum. Re mihi non aeque satisfacit, et quidem locis pluribus. Non est enim vitium in oratione solum, sed etiam in moribus. Sed mehercule pergrata mihi oratio tua. Ut placet, inquit, etsi enim illud erat aptius, aequum cuique concedere. Paria sunt igitur.

Quid ad utilitatem tantae pecuniae? Quod autem meum munus dicis non equidem recuso, sed te adiungo socium. Tecum optime, deinde etiam cum mediocri amico. Traditur, inquit, ab Epicuro ratio neglegendi doloris. Cur deinde Metrodori liberos commendas? Nihil enim hoc differt.

Graece ergo praetor Athenis, id quod maluisti, te, cum ad me
accedis, saluto: chaere, inquam, Tite! lictores, turma omnis
chorusque: chaere, Tite! hinc hostis mi Albucius, hinc
inimicus.

Et si in ipsa gubernatione neglegentia est navis eversa,
maius est peccatum in auro quam in palea.
Nunc omni virtuti vitium contrario nomine opponitur.

Ut scias me intellegere, primum idem esse dico voluptatem, quod ille don. Fortasse id optimum, sed ubi illud: Plus semper voluptatis? Quid est, quod ab ea absolvi et perfici debeat? In schola desinis. Id est enim, de quo quaerimus. Mihi quidem Antiochum, quem audis, satis belle videris attendere. Utram tandem linguam nescio? Alterum significari idem, ut si diceretur, officia media omnia aut pleraque servantem vivere.

Quod autem satis est, eo quicquid accessit, nimium est; Ergo, si semel tristior effectus est, hilara vita amissa est? Ergo adhuc, quantum equidem intellego, causa non videtur fuisse mutandi nominis. Nihil minus, contraque illa hereditate dives ob eamque rem laetus. At modo dixeras nihil in istis rebus esse, quod interesset. Quare hoc videndum est, possitne nobis hoc ratio philosophorum dare. At multis se probavit. Iis igitur est difficilius satis facere, qui se Latina scripta dicunt contemnere. Huius ego nunc auctoritatem sequens idem faciam.

Ut id aliis narrare gestiant?

Quid est igitur, cur ita semper deum appellet Epicurus beatum et aeternum? Habes, inquam, Cato, formam eorum, de quibus loquor, philosophorum. Cupit enim dícere nihil posse ad beatam vitam deesse sapienti. Quid est igitur, inquit, quod requiras? Satis est ad hoc responsum. Ex quo, id quod omnes expetunt, beate vivendi ratio inveniri et comparari potest.

Primum in nostrane potestate est, quid meminerimus?

Nos autem non solum beatae vitae istam esse oblectationem videmus, sed etiam levamentum miseriarum. Stulti autem malorum memoria torquentur, sapientes bona praeterita grata recordatione renovata delectant. Quam illa ardentis amores excitaret sui! Cur tandem? Quo plebiscito decreta a senatu est consuli quaestio Cn. Licet hic rursus ea commemores, quae optimis verbis ab Epicuro de laude amicitiae dicta sunt. Venit ad extremum;

Primum in nostrane potestate est, quid meminerimus?

Roges enim Aristonem, bonane ei videantur haec: vacuitas doloris, divitiae, valitudo; Quod equidem non reprehendo;

Nos paucis ad haec additis finem faciamus aliquando; Quid, cum fictas fabulas, e quibus utilitas nulla elici potest, cum voluptate legimus? Habes, inquam, Cato, formam eorum, de quibus loquor, philosophorum. Deinde disputat, quod cuiusque generis animantium statui deceat extremum. Quamquam id quidem licebit iis existimare, qui legerint. At eum nihili facit; Vide, ne etiam menses! nisi forte eum dicis, qui, simul atque arripuit, interficit. Non enim solum Torquatus dixit quid sentiret, sed etiam cur. Certe, nisi voluptatem tanti aestimaretis.

Aliis esse maiora, illud dubium, ad id, quod summum bonum dicitis, ecquaenam possit fieri accessio. Poterat autem inpune; Quae cum praeponunt, ut sit aliqua rerum selectio, naturam videntur sequi; Qui ita affectus, beatum esse numquam probabis; Omnia peccata paria dicitis. Quicquid porro animo cernimus, id omne oritur a sensibus;

Censemus autem facillime te id explanare posse, quod et Staseam Neapolitanum multos annos habueris apud te et complures iam menses Athenis haec ipsa te ex Antiocho videamus exquirere.

Beatus sibi videtur esse moriens.

Ita relinquet duas, de quibus etiam atque etiam consideret. Cur iustitia laudatur? Traditur, inquit, ab Epicuro ratio neglegendi doloris. Que Manilium, ab iisque M. Claudii libidini, qui tum erat summo ne imperio, dederetur. Sed id ne cogitari quidem potest quale sit, ut non repugnet ipsum sibi.

Cetera illa adhibebat, quibus demptis negat se Epicurus intellegere quid sit bonum.

Tria genera cupiditatum, naturales et necessariae, naturales et non necessariae, nec naturales nec necessariae. Quid autem habent admirationis, cum prope accesseris? Claudii libidini, qui tum erat summo ne imperio, dederetur. Utrum igitur tibi litteram videor an totas paginas commovere? Post enim Chrysippum eum non sane est disputatum. Illis videtur, qui illud non dubitant bonum dicere -;

Quare attende, quaeso.

At modo dixeras nihil in istis rebus esse, quod interesset. Verum hoc idem saepe faciamus. Nam illud vehementer repugnat, eundem beatum esse et multis malis oppressum. Mihi enim satis est, ipsis non satis. Itaque contra est, ac dicitis; At habetur! Et ego id scilicet nesciebam! Sed ut sit, etiamne post mortem coletur? Sed tu istuc dixti bene Latine, parum plane. Ut placet, inquit, etsi enim illud erat aptius, aequum cuique concedere.

Quid tanto concursu honestissimorum studiorum, tanto
virtutum comitatu, si ea nullam ad aliam rem nisi ad
voluptatem conquiruntur?

Frater et T.
At iste non dolendi status non vocatur voluptas.

Hoc sic expositum dissimile est superiori. Conferam tecum, quam cuique verso rem subicias; Si autem id non concedatur, non continuo vita beata tollitur. Quae est igitur causa istarum angustiarum?

Mihi enim satis est, ipsis non satis.

Tamen aberramus a proposito, et, ne longius, prorsus, inquam, Piso, si ista mala sunt, placet. Si id dicis, vicimus. Atqui reperies, inquit, in hoc quidem pertinacem; Qui non moveatur et offensione turpitudinis et comprobatione honestatis? Qui autem de summo bono dissentit de tota philosophiae ratione dissentit. Illis videtur, qui illud non dubitant bonum dicere -; Sed nimis multa.

Etsi qui potest intellegi aut cogitari esse aliquod animal, quod se oderit?

Itaque nostrum est-quod nostrum dico, artis est-ad ea principia, quae accepimus. Illud dico, ea, quae dicat, praeclare inter se cohaerere. Sit enim idem caecus, debilis. Tum Triarius: Posthac quidem, inquit, audacius. Nec tamen ille erat sapiens quis enim hoc aut quando aut ubi aut unde? De ingenio eius in his disputationibus, non de moribus quaeritur. In quo etsi est magnus, tamen nova pleraque et perpauca de moribus. Utinam quidem dicerent alium alio beatiorem! Iam ruinas videres. Et quidem Arcesilas tuus, etsi fuit in disserendo pertinacior, tamen noster fuit; Gerendus est mos, modo recte sentiat. Quis contra in illa aetate pudorem, constantiam, etiamsi sua nihil intersit, non tamen diligat?

Non laboro, inquit, de nomine.

Mihi, inquam, qui te id ipsum rogavi? Egone quaeris, inquit, quid sentiam? Qua ex cognitione facilior facta est investigatio rerum occultissimarum. At quicum ioca seria, ut dicitur, quicum arcana, quicum occulta omnia? Quis non odit sordidos, vanos, leves, futtiles? Deinde prima illa, quae in congressu solemus: Quid tu, inquit, huc? At miser, si in flagitiosa et vitiosa vita afflueret voluptatibus. Vide ne ista sint Manliana vestra aut maiora etiam, si imperes quod facere non possim. Satis est tibi in te, satis in legibus, satis in mediocribus amicitiis praesidii. Hanc ergo intuens debet institutum illud quasi signum absolvere. Illi enim inter se dissentiunt.

Vives, inquit Aristo, magnifice atque praeclare, quod erit
cumque visum ages, numquam angere, numquam cupies, numquam
timebis.

An hoc usque quaque, aliter in vita?
Quae cum praeponunt, ut sit aliqua rerum selectio, naturam videntur sequi;
Itaque vides, quo modo loquantur, nova verba fingunt, deserunt usitata.

Huic mori optimum esse propter desperationem sapientiae, illi propter spem vivere. Putabam equidem satis, inquit, me dixisse. Utinam quidem dicerent alium alio beatiorem! Iam ruinas videres. Ita multa dicunt, quae vix intellegam. Quod quidem iam fit etiam in Academia. Aliter enim explicari, quod quaeritur, non potest. Naturales divitias dixit parabiles esse, quod parvo esset natura contenta.

Verum hoc loco sumo verbis his eandem certe vim voluptatis Epicurum nosse quam ceteros. Minime vero istorum quidem, inquit. Idem iste, inquam, de voluptate quid sentit? Non igitur bene. Est autem officium, quod ita factum est, ut eius facti probabilis ratio reddi possit. Quicquid enim a sapientia proficiscitur, id continuo debet expletum esse omnibus suis partibus; Sextilio Rufo, cum is rem ad amicos ita deferret, se esse heredem Q.

Quocirca eodem modo sapiens erit affectus erga amicum, quo
in se ipsum, quosque labores propter suam voluptatem
susciperet, eosdem suscipiet propter amici voluptatem.

Atqui haec patefactio quasi rerum opertarum, cum quid
quidque sit aperitur, definitio est.
Atqui si, ut convenire debet inter nos, est quaedam
appetitio naturalis ea, quae secundum naturam sunt,
appetens, eorum omnium est aliquae summa facienda.

Hinc ceteri particulas arripere conati suam quisque videro
voluit afferre sententiam.

Aliter enim nosmet ipsos nosse non possumus. Occultum facinus esse potuerit, gaudebit; Satisne vobis videor pro meo iure in vestris auribus commentatus? Hoc non est positum in nostra actione. Miserum hominem! Si dolor summum malum est, dici aliter non potest. Haec bene dicuntur, nec ego repugno, sed inter sese ipsa pugnant. Quae cum dixisset, finem ille. Nunc vides, quid faciat.

Quae diligentissime contra Aristonem dicuntur a Chryippo. Quis Pullum Numitorium Fregellanum, proditorem, quamquam rei publicae nostrae profuit, non odit? Aliud igitur esse censet gaudere, aliud non dolere. Qui autem de summo bono dissentit de tota philosophiae ratione dissentit. Sed quanta sit alias, nunc tantum possitne esse tanta. Id enim volumus, id contendimus, ut officii fructus sit ipsum officium.

Quid Zeno?

Potius inflammat, ut coercendi magis quam dedocendi esse videantur. Pauca mutat vel plura sane; Polemoni et iam ante Aristoteli ea prima visa sunt, quae paulo ante dixi. Quid est, quod ab ea absolvi et perfici debeat? Illud dico, ea, quae dicat, praeclare inter se cohaerere. Quae diligentissime contra Aristonem dicuntur a Chryippo. Ergo hoc quidem apparet, nos ad agendum esse natos. Quid de Pythagora? Illud dico, ea, quae dicat, praeclare inter se cohaerere. Indicant pueri, in quibus ut in speculis natura cernitur.

Cuius etiam illi hortuli propinqui non memoriam solum mihi afferunt, sed ipsum videntur in conspectu meo ponere.

Sed quid sentiat, non videtis.

Nunc de hominis summo bono quaeritur; Hanc ergo intuens debet institutum illud quasi signum absolvere. Quis negat? Nam prius a se poterit quisque discedere quam appetitum earum rerum, quae sibi conducant, amittere.

Dempta enim aeternitate nihilo beatior Iuppiter quam Epicurus;

Universa enim illorum ratione cum tota vestra confligendum puto.

Sed tamen enitar et, si minus multa mihi occurrent, non fugiam ista popularia. Sed ad illum redeo. Quid enim de amicitia statueris utilitatis causa expetenda vides. Quamquam haec quidem praeposita recte et reiecta dicere licebit. Quis suae urbis conservatorem Codrum, quis Erechthei filias non maxime laudat? Prioris generis est docilitas, memoria;

Quae enim adhuc protulisti, popularia sunt, ego autem a te elegantiora desidero. Qua tu etiam inprudens utebare non numquam. Sed quid sentiat, non videtis. Nunc haec primum fortasse audientis servire debemus. Hoc dictum in una re latissime patet, ut in omnibus factis re, non teste moveamur. Minime vero probatur huic disciplinae, de qua loquor, aut iustitiam aut amicitiam propter utilitates adscisci aut probari. Uterque enim summo bono fruitur, id est voluptate.

Itaque rursus eadem ratione, qua sum paulo ante usus, haerebitis.

Nam et a te perfici istam disputationem volo, nec tua mihi oratio longa videri potest. Qui potest igitur habitare in beata vita summi mali metus? Inde sermone vario sex illa a Dipylo stadia confecimus. Facit igitur Lucius noster prudenter, qui audire de summo bono potissimum velit; Quod autem ratione actum est, id officium appellamus. Quae cum dixisset paulumque institisset, Quid est? Unum est sine dolore esse, alterum cum voluptate. Cur post Tarentum ad Archytam? Est enim effectrix multarum et magnarum voluptatum. Traditur, inquit, ab Epicuro ratio neglegendi doloris.

Maxime autem in hoc quidem genere vis est perspicua naturae,
cum et mendicitatem multi perpetiantur, ut vivant, et
angantur adpropinquatione mortis confecti homines senectute
et ea perferant, quae Philoctetam videmus in fabulis.

In eo autem voluptas omnium Latine loquentium more ponitur,
cum percipitur ea, quae sensum aliquem moveat, iucunditas.
Negabat igitur ullam esse artem, quae ipsa a se proficisceretur;

Qua ex cognitione facilior facta est investigatio rerum occultissimarum. Nos quidem Virtutes sic natae sumus, ut tibi serviremus, aliud negotii nihil habemus. ALIO MODO. Quis, quaeso, illum negat et bonum virum et comem et humanum fuisse? Quae ista amicitia est? Nihil ad rem! Ne sit sane; Hoc dictum in una re latissime patet, ut in omnibus factis re, non teste moveamur. Equidem e Cn.

Aliena dixit in physicis nec ea ipsa, quae tibi probarentur; Hoc loco tenere se Triarius non potuit. Qua ex cognitione facilior facta est investigatio rerum occultissimarum. Esse enim, nisi eris, non potes. Venit enim mihi Platonis in mentem, quem accepimus primum hic disputare solitum; Ad corpus diceres pertinere-, sed ea, quae dixi, ad corpusne refers? Nec vero sum nescius esse utilitatem in historia, non modo voluptatem. Si de re disceptari oportet, nulla mihi tecum, Cato, potest esse dissensio. Re mihi non aeque satisfacit, et quidem locis pluribus.

Idem fecisset Epicurus, si sententiam hanc, quae nunc Hieronymi est, coniunxisset cum Aristippi vetere sententia.

An quod ita callida est, ut optime possit architectari voluptates? Nemo nostrum istius generis asotos iucunde putat vivere. Est igitur officium eius generis, quod nec in bonis ponatur nec in contrariis. Duarum enim vitarum nobis erunt instituta capienda. Voluptatem cum summum bonum diceret, primum in eo ipso parum vidit, deinde hoc quoque alienum; Haec bene dicuntur, nec ego repugno, sed inter sese ipsa pugnant. Sit sane ista voluptas. In quo etsi est magnus, tamen nova pleraque et perpauca de moribus. Quae diligentissime contra Aristonem dicuntur a Chryippo. Cyrenaici quidem non recusant;

Ita fit cum gravior, tum etiam splendidior oratio.

Itaque his sapiens semper vacabit. Atqui reperies, inquit, in hoc quidem pertinacem; Scaevola tribunus plebis ferret ad plebem vellentne de ea re quaeri. Et quidem, Cato, hanc totam copiam iam Lucullo nostro notam esse oportebit; Duae sunt enim res quoque, ne tu verba solum putes. Solum praeterea formosum, solum liberum, solum civem, stultost; Cuius quidem, quoniam Stoicus fuit, sententia condemnata mihi videtur esse inanitas ista verborum. Quodcumque in mentem incideret, et quodcumque tamquam occurreret. Nihil opus est exemplis hoc facere longius. Ut in geometria, prima si dederis, danda sunt omnia.

Cur igitur, inquam, res tam dissimiles eodem nomine appellas? Verba tu fingas et ea dicas, quae non sentias? Cetera illa adhibebat, quibus demptis negat se Epicurus intellegere quid sit bonum. At ille non pertimuit saneque fidenter: Istis quidem ipsis verbis, inquit; Est enim effectrix multarum et magnarum voluptatum. Quid, quod res alia tota est?

Is enim percontando atque interrogando elicere solebat eorum
opiniones, quibuscum disserebat, ut ad ea, quae ii
respondissent, si quid videretur, diceret.

Nam si propter voluptatem, quae est ista laus, quae possit e
macello peti?

Quae in controversiam veniunt, de iis, si placet, disseramus. Intellegi quidem, ut propter aliam quampiam rem, verbi gratia propter voluptatem, nos amemus; Pauca mutat vel plura sane; Potius inflammat, ut coercendi magis quam dedocendi esse videantur. Etsi qui potest intellegi aut cogitari esse aliquod animal, quod se oderit? Eam si varietatem diceres, intellegerem, ut etiam non dicente te intellego; At ego quem huic anteponam non audeo dicere; Sed ad haec, nisi molestum est, habeo quae velim. Quod autem principium officii quaerunt, melius quam Pyrrho; Summus dolor plures dies manere non potest?

Apud imperitos tum illa dicta sunt, aliquid etiam coronae datum;

Polemoni et iam ante Aristoteli ea prima visa sunt, quae paulo ante dixi. Universa enim illorum ratione cum tota vestra confligendum puto. Quid est enim aliud esse versutum? Re mihi non aeque satisfacit, et quidem locis pluribus. Si stante, hoc natura videlicet vult, salvam esse se, quod concedimus; Nec vero sum nescius esse utilitatem in historia, non modo voluptatem. Quas enim kakaw Graeci appellant, vitia malo quam malitias nominare. An vero displicuit ea, quae tributa est animi virtutibus tanta praestantia?

Obscura, inquit, quaedam esse confiteor, nec tamen ab illis
ita dicuntur de industria, sed inest in rebus ipsis
obscuritas.

Atque haec contra Aristippum, qui eam voluptatem non modo
summam, sed solam etiam ducit, quam omnes unam appellamus
voluptatem.
Quod idem cum vestri faciant, non satis magnam tribuunt inventoribus gratiam.

Legimus tamen Diogenem, Antipatrum, Mnesarchum, Panaetium, multos alios in primisque familiarem nostrum Posidonium. Dici enim nihil potest verius. Nulla profecto est, quin suam vim retineat a primo ad extremum. Istam voluptatem perpetuam quis potest praestare sapienti? Tanta vis admonitionis inest in locis; An quod ita callida est, ut optime possit architectari voluptates? Aufidio, praetorio, erudito homine, oculis capto, saepe audiebam, cum se lucis magis quam utilitatis desiderio moveri diceret. Quae in controversiam veniunt, de iis, si placet, disseramus. Respondent extrema primis, media utrisque, omnia omnibus. Sed eum qui audiebant, quoad poterant, defendebant sententiam suam. Mihi quidem Antiochum, quem audis, satis belle videris attendere.

Primum cur ista res digna odio est, nisi quod est turpis? At certe gravius. Quid, cum fictas fabulas, e quibus utilitas nulla elici potest, cum voluptate legimus? Qui autem esse poteris, nisi te amor ipse ceperit? Quasi ego id curem, quid ille aiat aut neget. Duo enim genera quae erant, fecit tria. Atqui haec patefactio quasi rerum opertarum, cum quid quidque sit aperitur, definitio est. Virtutis, magnitudinis animi, patientiae, fortitudinis fomentis dolor mitigari solet. In motu et in statu corporis nihil inest, quod animadvertendum esse ipsa natura iudicet? Beatum, inquit.

Tecum optime, deinde etiam cum mediocri amico. An vero, inquit, quisquam potest probare, quod perceptfum, quod. Nam aliquando posse recte fieri dicunt nulla expectata nec quaesita voluptate. Mihi quidem Antiochum, quem audis, satis belle videris attendere. Huius ego nunc auctoritatem sequens idem faciam. Non laboro, inquit, de nomine. Primum in nostrane potestate est, quid meminerimus? Qua igitur re ab deo vincitur, si aeternitate non vincitur? Itaque vides, quo modo loquantur, nova verba fingunt, deserunt usitata.

Huius, Lyco, oratione locuples, rebus ipsis ielunior.

Perturbationes autem nulla naturae vi commoventur, omniaque ea sunt opiniones ac iudicia levitatis. Sed tamen enitar et, si minus multa mihi occurrent, non fugiam ista popularia. Nunc ita separantur, ut disiuncta sint, quo nihil potest esse perversius. Diodorus, eius auditor, adiungit ad honestatem vacuitatem doloris. Non minor, inquit, voluptas percipitur ex vilissimis rebus quam ex pretiosissimis.

Nonne videmus quanta perturbatio rerum omnium consequatur, quanta confusio? Quam tu ponis in verbis, ego positam in re putabam. At ille pellit, qui permulcet sensum voluptate. Incommoda autem et commoda-ita enim estmata et dustmata appello-communia esse voluerunt, paria noluerunt. Facile est hoc cernere in primis puerorum aetatulis. Sapientem locupletat ipsa natura, cuius divitias Epicurus parabiles esse docuit.

Eam stabilem appellas.

Fortemne possumus dicere eundem illum Torquatum? Non est igitur voluptas bonum. Pollicetur certe. Post enim Chrysippum eum non sane est disputatum. Pisone in eo gymnasio, quod Ptolomaeum vocatur, unaque nobiscum Q. Negabat igitur ullam esse artem, quae ipsa a se proficisceretur;

Mihi enim satis est, ipsis non satis.

Qui est in parvis malis. Sic, et quidem diligentius saepiusque ista loquemur inter nos agemusque communiter. In eo autem voluptas omnium Latine loquentium more ponitur, cum percipitur ea, quae sensum aliquem moveat, iucunditas. Non igitur potestis voluptate omnia dirigentes aut tueri aut retinere virtutem. Cum salvum esse flentes sui respondissent, rogavit essentne fusi hostes. An ea, quae per vinitorem antea consequebatur, per se ipsa curabit?

Sed nimis multa.

Potius inflammat, ut coercendi magis quam dedocendi esse videantur. Faceres tu quidem, Torquate, haec omnia; Quid ei reliquisti, nisi te, quoquo modo loqueretur, intellegere, quid diceret? Pauca mutat vel plura sane; Dicet pro me ipsa virtus nec dubitabit isti vestro beato M. Gloriosa ostentatio in constituendo summo bono. De quibus cupio scire quid sentias. Nescio quo modo praetervolavit oratio. Duarum enim vitarum nobis erunt instituta capienda. An vero, inquit, quisquam potest probare, quod perceptfum, quod. Bona autem corporis huic sunt, quod posterius posui, similiora.

Quorum sine causa fieri nihil putandum est. Ac ne plura complectar-sunt enim innumerabilia-, bene laudata virtus voluptatis aditus intercludat necesse est. Idem etiam dolorem saepe perpetiuntur, ne, si id non faciant, incidant in maiorem. Age nunc isti doceant, vel tu potius quis enim ista melius? Qua ex cognitione facilior facta est investigatio rerum occultissimarum. Et ille ridens: Video, inquit, quid agas; Quis, quaeso, illum negat et bonum virum et comem et humanum fuisse? A quibus propter discendi cupiditatem videmus ultimas terras esse peragratas. Quis Aristidem non mortuum diligit? Aliter enim explicari, quod quaeritur, non potest.

Istam voluptatem, inquit, Epicurus ignorat?

Est autem etiam actio quaedam corporis, quae motus et status naturae congruentis tenet; Nec enim, omnes avaritias si aeque avaritias esse dixerimus, sequetur ut etiam aequas esse dicamus. Ad corpus diceres pertinere-, sed ea, quae dixi, ad corpusne refers? Quod quidem iam fit etiam in Academia. Hunc vos beatum; Polycratem Samium felicem appellabant. Sit, inquam, tam facilis, quam vultis, comparatio voluptatis, quid de dolore dicemus? Sit sane ista voluptas. Quid est, quod ab ea absolvi et perfici debeat? Scisse enim te quis coarguere possit?

Ut bacillum aliud est inflexum et incurvatum de industria,
aliud ita natum, sic ferarum natura non est illa quidem
depravata mala disciplina, sed natura sua.

Quis est enim aut quotus quisque, cui, mora cum
adpropinquet, non refugiat timido sanguen átque exalbescát
metu?
Sapientia enim et animi magnitudinem complectitur et iustitiam, et ut omnia, quae homini accidant, infra se esse iudicet, quod idem ceteris artibus non contingit.
Ego autem tibi, Piso, assentior usu hoc venire, ut acrius aliquanto et attentius de claris viris locorum admonitu cogitemus.

Duo Reges: constructio interrete.

Iam quae corporis sunt, ea nec auctoritatem cum animi partibus, comparandam et cognitionem habent faciliorem. Si de re disceptari oportet, nulla mihi tecum, Cato, potest esse dissensio. Primum Theophrasti, Strato, physicum se voluit; Non quaero, quid dicat, sed quid convenienter possit rationi et sententiae suae dicere. Iam id ipsum absurdum, maximum malum neglegi.

Negat enim summo bono afferre incrementum diem. Qui autem esse poteris, nisi te amor ipse ceperit? Callipho ad virtutem nihil adiunxit nisi voluptatem, Diodorus vacuitatem doloris. Idemne, quod iucunde? Negat esse eam, inquit, propter se expetendam. Cur igitur, cum de re conveniat, non malumus usitate loqui?

Ille vero, si insipiens-quo certe, quoniam tyrannus -, numquam beatus; Ita relinquet duas, de quibus etiam atque etiam consideret. Ut enim consuetudo loquitur, id solum dicitur honestum, quod est populari fama gloriosum. Ergo adhuc, quantum equidem intellego, causa non videtur fuisse mutandi nominis.

Quid ergo hoc loco intellegit honestum? Non enim solum Torquatus dixit quid sentiret, sed etiam cur. Nam ante Aristippus, et ille melius. Nummus in Croesi divitiis obscuratur, pars est tamen divitiarum. Cur igitur, inquam, res tam dissimiles eodem nomine appellas? Nihil acciderat ei, quod nollet, nisi quod anulum, quo delectabatur, in mari abiecerat. Minime vero istorum quidem, inquit. Solum praeterea formosum, solum liberum, solum civem, stultost; Videamus igitur sententias eorum, tum ad verba redeamus. Non laboro, inquit, de nomine. Claudii libidini, qui tum erat summo ne imperio, dederetur.

Qua igitur re ab deo vincitur, si aeternitate non vincitur?

At, si voluptas esset bonum, desideraret. At enim, qua in vita est aliquid mali, ea beata esse non potest. Etenim nec iustitia nec amicitia esse omnino poterunt, nisi ipsae per se expetuntur. Verba tu fingas et ea dicas, quae non sentias? Pisone in eo gymnasio, quod Ptolomaeum vocatur, unaque nobiscum Q. Si verbum sequimur, primum longius verbum praepositum quam bonum. Respondent extrema primis, media utrisque, omnia omnibus.

Indicant pueri, in quibus ut in speculis natura cernitur.

Post enim Chrysippum eum non sane est disputatum. Non est ista, inquam, Piso, magna dissensio. Quae duo sunt, unum facit. Quid de Platone aut de Democrito loquar? Avaritiamne minuis? Sullae consulatum? Cenasti in vita numquam bene, cum omnia in ista Consumis squilla atque acupensere cum decimano.

Ut id aliis narrare gestiant? Quid ergo attinet gloriose loqui, nisi constanter loquare? Te ipsum, dignissimum maioribus tuis, voluptasne induxit, ut adolescentulus eriperes P. Satis est tibi in te, satis in legibus, satis in mediocribus amicitiis praesidii.

Summum a vobis bonum voluptas dicitur.

Urgent tamen et nihil remittunt. De malis autem et bonis ab iis animalibus, quae nondum depravata sint, ait optime iudicari. Nonne videmus quanta perturbatio rerum omnium consequatur, quanta confusio? Nec vero alia sunt quaerenda contra Carneadeam illam sententiam. An est aliquid per se ipsum flagitiosum, etiamsi nulla comitetur infamia? Habes, inquam, Cato, formam eorum, de quibus loquor, philosophorum.

Haec et tu ita posuisti, et verba vestra sunt.

Homines optimi non intellegunt totam rationem everti, si ita res se habeat. Ut proverbia non nulla veriora sint quam vestra dogmata. Vulgo enim dicitur: Iucundi acti labores, nec male Euripidesconcludam, si potero, Latine;

Satisne vobis videor pro meo iure in vestris auribus commentatus? Ita enim vivunt quidam, ut eorum vita refellatur oratio. Nisi autem rerum natura perspecta erit, nullo modo poterimus sensuum iudicia defendere. Consequens enim est et post oritur, ut dixi. Occultum facinus esse potuerit, gaudebit; Quod cum ille dixisset et satis disputatum videretur, in oppidum ad Pomponium perreximus omnes. Sint modo partes vitae beatae. Quamquam tu hanc copiosiorem etiam soles dicere.

Quid nunc honeste dicit? Pauca mutat vel plura sane; Gracchum patrem non beatiorem fuisse quam fillum, cum alter stabilire rem publicam studuerit, alter evertere. Quid enim me prohiberet Epicureum esse, si probarem, quae ille diceret? Nunc vides, quid faciat. Tu autem inter haec tantam multitudinem hominum interiectam non vides nec laetantium nec dolentium? Aberat omnis dolor, qui si adesset, nec molliter ferret et tamen medicis plus quam philosophis uteretur. Nam quid possumus facere melius?

De bona autem fama-quam enim appellant eÈdoj¤an, aptius
est bonam famam hoc loco appellare quam gloriam-Chrysippus
quidem et Diogenes detracta utilitate ne digitum quidem eius
causa porrigendum esse dicebant;

Terram, mihi crede, ea lanx et maria deprimet.

Non est enim vitium in oratione solum, sed etiam in moribus.

Quae cum magnifice primo dici viderentur, considerata minus probabantur. Ab his oratores, ab his imperatores ac rerum publicarum principes extiterunt. Verum tamen cum de rebus grandioribus dicas, ipsae res verba rapiunt; Quid ait Aristoteles reliquique Platonis alumni? In his igitur partibus duabus nihil erat, quod Zeno commutare gestiret. Sedulo, inquam, faciam. Negat esse eam, inquit, propter se expetendam. Hanc ergo intuens debet institutum illud quasi signum absolvere.

Quid turpius quam sapientis vitam ex insipientium sermone pendere?

Eadem nunc mea adversum te oratio est. Duo enim genera quae erant, fecit tria. Hanc ergo intuens debet institutum illud quasi signum absolvere. Illa argumenta propria videamus, cur omnia sint paria peccata. Hos contra singulos dici est melius.

Laelius clamores sofòw ille so lebat Edere compellans gumias ex ordine nostros. Facile est hoc cernere in primis puerorum aetatulis. Quasi ego id curem, quid ille aiat aut neget. Tum ille: Tu autem cum ipse tantum librorum habeas, quos hic tandem requiris? Negat enim summo bono afferre incrementum diem. Praeclarae mortes sunt imperatoriae; Eam si varietatem diceres, intellegerem, ut etiam non dicente te intellego; Quod non faceret, si in voluptate summum bonum poneret. Scrupulum, inquam, abeunti; Atqui reperies, inquit, in hoc quidem pertinacem; Que Manilium, ab iisque M.

Quodsi ipsam honestatem undique pertectam atque absolutam.

Suam denique cuique naturam esse ad vivendum ducem. Id enim volumus, id contendimus, ut officii fructus sit ipsum officium. Quae quo sunt excelsiores, eo dant clariora indicia naturae. Hanc quoque iucunditatem, si vis, transfer in animum; Eadem nunc mea adversum te oratio est. Beatus autem esse in maximarum rerum timore nemo potest. Hanc quoque iucunditatem, si vis, transfer in animum; Eadem nunc mea adversum te oratio est.

In contemplatione et cognitione posita rerum, quae quia deorum erat vitae simillima, sapiente visa est dignissima. Solum praeterea formosum, solum liberum, solum civem, stultost; Quid enim ab antiquis ex eo genere, quod ad disserendum valet, praetermissum est? Quid est, quod ab ea absolvi et perfici debeat? Nam de isto magna dissensio est. Ipse Epicurus fortasse redderet, ut Sextus Peducaeus, Sex. Atque hoc loco similitudines eas, quibus illi uti solent, dissimillimas proferebas. Et quidem iure fortasse, sed tamen non gravissimum est testimonium multitudinis.

Quae qui non vident, nihil umquam magnum ac cognitione dignum amaverunt. Animi enim quoque dolores percipiet omnibus partibus maiores quam corporis. Idemne, quod iucunde? Consequentia exquirere, quoad sit id, quod volumus, effectum. Quod iam a me expectare noli. Quid ergo aliud intellegetur nisi uti ne quae pars naturae neglegatur? Neutrum vero, inquit ille. Quae quo sunt excelsiores, eo dant clariora indicia naturae. Ego vero volo in virtute vim esse quam maximam; Omnia peccata paria dicitis.

Stoici autem, quod finem bonorum in una virtute ponunt, similes sunt illorum; Qui-vere falsone, quaerere mittimus-dicitur oculis se privasse; Quasi ego id curem, quid ille aiat aut neget. Earum etiam rerum, quas terra gignit, educatio quaedam et perfectio est non dissimilis animantium. Quis enim est, qui non videat haec esse in natura rerum tria?

Sin laboramus, quis est, qui alienae modum statuat industriae? Qui-vere falsone, quaerere mittimus-dicitur oculis se privasse; Nunc omni virtuti vitium contrario nomine opponitur. Cuius ad naturam apta ratio vera illa et summa lex a philosophis dicitur. Ne in odium veniam, si amicum destitero tueri. Bonum negas esse divitias, praeposìtum esse dicis? Nonne videmus quanta perturbatio rerum omnium consequatur, quanta confusio? Nec vero sum nescius esse utilitatem in historia, non modo voluptatem. Atque haec coniunctio confusioque virtutum tamen a philosophis ratione quadam distinguitur. Nec lapathi suavitatem acupenseri Galloni Laelius anteponebat, sed suavitatem ipsam neglegebat; Quia, si mala sunt, is, qui erit in iis, beatus non erit. Audeo dicere, inquit.

Illa videamus, quae a te de amicitia dicta sunt. Quae qui non vident, nihil umquam magnum ac cognitione dignum amaverunt. Quid dubitas igitur mutare principia naturae? Que Manilium, ab iisque M. Ita redarguitur ipse a sese, convincunturque scripta eius probitate ipsius ac moribus. Si sapiens, ne tum quidem miser, cum ab Oroete, praetore Darei, in crucem actus est. Inscite autem medicinae et gubernationis ultimum cum ultimo sapientiae comparatur.

Nam aut privatim aliquid gerere malunt aut, qui attore animo sunt, capessunt rem publicam honoribus imperiisque adipiscendis aut totos se ad studia doctrinae conferunt.

Quod autem in homine praestantissimum atque optimum est, id deseruit. Quod equidem non reprehendo; Nihil opus est exemplis hoc facere longius. Quid in isto egregio tuo officio et tanta fide-sic enim existimo-ad corpus refers? Hic nihil fuit, quod quaereremus. Si enim ad populum me vocas, eum. Urgent tamen et nihil remittunt. Nam quibus rebus efficiuntur voluptates, eae non sunt in potestate sapientis.

Verba tu fingas et ea dicas, quae non sentias?

Tollitur beneficium, tollitur gratia, quae sunt vincla concordiae. Videamus animi partes, quarum est conspectus illustrior; Minime vero istorum quidem, inquit. Eademne, quae restincta siti? Quam ob rem tandem, inquit, non satisfacit? Ergo ita: non posse honeste vivi, nisi honeste vivatur?

Sit voluptas non minor in nasturcio illo, quo vesci Persas esse solitos scribit Xenophon, quam in Syracusanis mensis, quae a Platone graviter vituperantur;

Sed fac ista esse non inportuna; Re mihi non aeque satisfacit, et quidem locis pluribus. Nam quid possumus facere melius? Tum Torquatus: Prorsus, inquit, assentior; Quod non faceret, si in voluptate summum bonum poneret. Etsi ea quidem, quae adhuc dixisti, quamvis ad aetatem recte isto modo dicerentur. Iis igitur est difficilius satis facere, qui se Latina scripta dicunt contemnere. Cupiditates non Epicuri divisione finiebat, sed sua satietate. Atque haec coniunctio confusioque virtutum tamen a philosophis ratione quadam distinguitur. Restincta enim sitis stabilitatem voluptatis habet, inquit, illa autem voluptas ipsius restinctionis in motu est. Sed residamus, inquit, si placet. Ergo in gubernando nihil, in officio plurimum interest, quo in genere peccetur.

Est enim aliquid in his rebus probabile, et quidem ita, ut
eius ratio reddi possit, ergo ut etiam probabiliter acti
ratio reddi possit.

Quid affers, cur Thorius, cur Caius Postumius, cur omnium
horum magister, Orata, non iucundissime vixerit?
Quod non faceret, si in voluptate summum bonum poneret.

Nunc reliqua videamus, nisi aut ad haec, Cato, dicere
aliquid vis aut nos iam longiores sumus.
Ea denique omni vita, quae in una virtute consisteret, illam
vitam, quae etiam ceteris rebus, quae essent secundum
naturam, abundaret, magis expetendam non esse, sed magis
sumendam.

Qui cum praetor quaestionem inter sicarios exercuisset, ita
aperte cepit pecunias ob rem iudicandam, ut anno proximo P.
Tenere autem virtutes eas ipsas, quarum modo feci mentionem, nemo poterit, nisi statuerit nihil esse, quod intersit aut differat aliud ab alio, praeter honesta et turpia.

Atqui iste locus est, Piso, tibi etiam atque etiam confirmandus, inquam; Sic exclusis sententiis reliquorum cum praeterea nulla esse possit, haec antiquorum valeat necesse est. Non enim iam stirpis bonum quaeret, sed animalis. Nulla profecto est, quin suam vim retineat a primo ad extremum. Eorum enim omnium multa praetermittentium, dum eligant aliquid, quod sequantur, quasi curta sententia; Intrandum est igitur in rerum naturam et penitus quid ea postulet pervidendum; Nec enim, omnes avaritias si aeque avaritias esse dixerimus, sequetur ut etiam aequas esse dicamus.

Verum esto: verbum ipsum voluptatis non habet dignitatem, nec nos fortasse intellegimus. Tu enim ista lenius, hic Stoicorum more nos vexat. Est, ut dicis, inquam. Satis est tibi in te, satis in legibus, satis in mediocribus amicitiis praesidii. Immo videri fortasse. Cur igitur, inquam, res tam dissimiles eodem nomine appellas?

Quod autem patrocinium aut quae ista causa est voluptatis, quae nec testes ullos e claris viris nec laudatores poterit adhibere?

Quamquam ab iis philosophiam et omnes ingenuas disciplinas habemus; Huius ego nunc auctoritatem sequens idem faciam. His singulis copiose responderi solet, sed quae perspicua sunt longa esse non debent. Ita enim vivunt quidam, ut eorum vita refellatur oratio. Ergo adhuc, quantum equidem intellego, causa non videtur fuisse mutandi nominis.

Sed vos squalidius, illorum vides quam niteat oratio.

Verba tu fingas et ea dicas, quae non sentias? Rationis enim perfectio est virtus; Gloriosa ostentatio in constituendo summo bono. Quod cum accidisset ut alter alterum necopinato videremus, surrexit statim. Occultum facinus esse potuerit, gaudebit; Septem autem illi non suo, sed populorum suffragio omnium nominati sunt.

Quod non faceret, si in voluptate summum bonum poneret.

Itaque contra est, ac dicitis; Quae si potest singula consolando levare, universa quo modo sustinebit? Negat esse eam, inquit, propter se expetendam. Plane idem, inquit, et maxima quidem, qua fieri nulla maior potest. Plane idem, inquit, et maxima quidem, qua fieri nulla maior potest. Verum esto: verbum ipsum voluptatis non habet dignitatem, nec nos fortasse intellegimus.

Duo enim genera quae erant, fecit tria. Etenim semper illud extra est, quod arte comprehenditur. Experiamur igitur, inquit, etsi habet haec Stoicorum ratio difficilius quiddam et obscurius. Quid est, quod ab ea absolvi et perfici debeat? Quamquam tu hanc copiosiorem etiam soles dicere. Illa argumenta propria videamus, cur omnia sint paria peccata. Quae tamen a te agetur non melior, quam illae sunt, quas interdum optines. Cur haec eadem Democritus? Ita fit ut, quanta differentia est in principiis naturalibus, tanta sit in finibus bonorum malorumque dissimilitudo.

Quid enim dicis omne animal, simul atque sit ortum,
applicatum esse ad se diligendum esseque in se conservando
occupatum?

Quid enim dicis omne animal, simul atque sit ortum,
applicatum esse ad se diligendum esseque in se conservando
occupatum?

Huic mori optimum esse propter desperationem sapientiae, illi propter spem vivere. Illud non continuo, ut aeque incontentae. Haec bene dicuntur, nec ego repugno, sed inter sese ipsa pugnant. Ita relinquet duas, de quibus etiam atque etiam consideret. Non igitur potestis voluptate omnia dirigentes aut tueri aut retinere virtutem. Similiter sensus, cum accessit ad naturam, tuetur illam quidem, sed etiam se tuetur; Tubulum fuisse, qua illum, cuius is condemnatus est rogatione, P. Qui enim voluptatem ipsam contemnunt, iis licet dicere se acupenserem maenae non anteponere.

Frater et T. Vide, quantum, inquam, fallare, Torquate. Haec igitur Epicuri non probo, inquam. Expressa vero in iis aetatibus, quae iam confirmatae sunt. Quae diligentissime contra Aristonem dicuntur a Chryippo. Ut optime, secundum naturam affectum esse possit. Illa sunt similia: hebes acies est cuipiam oculorum, corpore alius senescit; Laelius clamores sofòw ille so lebat Edere compellans gumias ex ordine nostros. Deinde prima illa, quae in congressu solemus: Quid tu, inquit, huc? Si enim ad populum me vocas, eum. Quare attendo te studiose et, quaecumque rebus iis, de quibus hic sermo est, nomina inponis, memoriae mando;

Rhetorice igitur, inquam, nos mavis quam dialectice disputare? Terram, mihi crede, ea lanx et maria deprimet. Quorum sine causa fieri nihil putandum est. Iam in altera philosophiae parte. Sapientem locupletat ipsa natura, cuius divitias Epicurus parabiles esse docuit. At ille pellit, qui permulcet sensum voluptate. Dolere malum est: in crucem qui agitur, beatus esse non potest. Nondum autem explanatum satis, erat, quid maxime natura vellet. Quippe: habes enim a rhetoribus;

Sed non sunt in eo genere tantae commoditates corporis tamque productae temporibus tamque multae. Non enim quaero quid verum, sed quid cuique dicendum sit. Non igitur de improbo, sed de callido improbo quaerimus, qualis Q. Tamen a proposito, inquam, aberramus. Quo modo autem optimum, si bonum praeterea nullum est? Quamquam tu hanc copiosiorem etiam soles dicere. Inde sermone vario sex illa a Dipylo stadia confecimus. Placet igitur tibi, Cato, cum res sumpseris non concessas, ex illis efficere, quod velis?

Murenam te accusante defenderem.

Respondent extrema primis, media utrisque, omnia omnibus. Stoici scilicet. Ergo in gubernando nihil, in officio plurimum interest, quo in genere peccetur. Nam si amitti vita beata potest, beata esse non potest. Vitae autem degendae ratio maxime quidem illis placuit quieta.

Neque solum ea communia, verum etiam paria esse dixerunt.

Nondum autem explanatum satis, erat, quid maxime natura vellet. Quaesita enim virtus est, non quae relinqueret naturam, sed quae tueretur. Venit enim mihi Platonis in mentem, quem accepimus primum hic disputare solitum; Dolor ergo, id est summum malum, metuetur semper, etiamsi non aderit; Sed ut iis bonis erigimur, quae expectamus, sic laetamur iis, quae recordamur. Nihil opus est exemplis hoc facere longius. Piso igitur hoc modo, vir optimus tuique, ut scis, amantissimus.

Quia nec honesto quic quam honestius nec turpi turpius. Neque solum ea communia, verum etiam paria esse dixerunt. Cum id quoque, ut cupiebat, audivisset, evelli iussit eam, qua erat transfixus, hastam. Quasi ego id curem, quid ille aiat aut neget. Sin eam, quam Hieronymus, ne fecisset idem, ut voluptatem illam Aristippi in prima commendatione poneret. Quodcumque in mentem incideret, et quodcumque tamquam occurreret. Verba tu fingas et ea dicas, quae non sentias? Nihil enim hoc differt. Summum ením bonum exposuit vacuitatem doloris; Propter nos enim illam, non propter eam nosmet ipsos diligimus.

Quacumque enim ingredimur, in aliqua historia vestigium ponimus. Progredientibus autem aetatibus sensim tardeve potius quasi nosmet ipsos cognoscimus. Quod quidem iam fit etiam in Academia. Atque ab his initiis profecti omnium virtutum et originem et progressionem persecuti sunt. Portenta haec esse dicit, neque ea ratione ullo modo posse vivi; Ita multo sanguine profuso in laetitia et in victoria est mortuus.

Tamen a proposito, inquam, aberramus. Sin autem eos non probabat, quid attinuit cum iis, quibuscum re concinebat, verbis discrepare? Sed ne, dum huic obsequor, vobis molestus sim. Qui est in parvis malis. Quae fere omnia appellantur uno ingenii nomine, easque virtutes qui habent, ingeniosi vocantur. Ut optime, secundum naturam affectum esse possit. Aliter enim nosmet ipsos nosse non possumus. Tubulo putas dicere? Cupiditates non Epicuri divisione finiebat, sed sua satietate. Mihi enim erit isdem istis fortasse iam utendum. Nam illud quidem adduci vix possum, ut ea, quae senserit ille, tibi non vera videantur. Ab hoc autem quaedam non melius quam veteres, quaedam omnino relicta.

Qui igitur convenit ab alia voluptate dicere naturam proficisci, in alia summum bonum ponere? Neutrum vero, inquit ille. Ne vitationem quidem doloris ipsam per se quisquam in rebus expetendis putavit, nisi etiam evitare posset. Neque enim disputari sine reprehensione nec cum iracundia aut pertinacia recte disputari potest. Quid ei reliquisti, nisi te, quoquo modo loqueretur, intellegere, quid diceret? Quo invento omnis ab eo quasi capite de summo bono et malo disputatio ducitur. Eaedem res maneant alio modo. Haec quo modo conveniant, non sane intellego.

Non igitur de improbo, sed de callido improbo quaerimus, qualis Q.

Quae contraria sunt his, malane? Quid turpius quam sapientis vitam ex insipientium sermone pendere? Ad quorum et cognitionem et usum iam corroborati natura ipsa praeeunte deducimur. Quae cum dixisset, finem ille. Nunc haec primum fortasse audientis servire debemus. Zenonis est, inquam, hoc Stoici. Equidem etiam Epicurum, in physicis quidem, Democriteum puto. Zenonis est, inquam, hoc Stoici. In quo etsi est magnus, tamen nova pleraque et perpauca de moribus. Quorum sine causa fieri nihil putandum est.

Necesseque est, si quis sibi ipsi inimicus est, eum quae
bona sunt mala putare, bona contra quae mala, et quae
appetenda fugere, quae fugienda appetere, quae sine dubio
vitae est eversio.

Nihil enim possumus iudicare, nisi quod est nostri
iudicii-in quo frustra iudices solent, cum sententiam
pronuntiant, addere: si quid mei iudicii est;

Sin aliud quid voles, postea. Tertium autem omnibus aut maximis rebus iis, quae secundum naturam sint, fruentem vivere. An tu me de L. Itaque a sapientia praecipitur se ipsam, si usus sit, sapiens ut relinquat. Quod ea non occurrentia fingunt, vincunt Aristonem; Non autem hoc: igitur ne illud quidem.

Quid de Platone aut de Democrito loquar? An vero displicuit ea, quae tributa est animi virtutibus tanta praestantia? Eorum enim est haec querela, qui sibi cari sunt seseque diligunt. Ergo, si semel tristior effectus est, hilara vita amissa est? Sed in rebus apertissimis nimium longi sumus. Deinde dolorem quem maximum?

Et quod est munus, quod opus sapientiae? Negat esse eam, inquit, propter se expetendam. Diodorus, eius auditor, adiungit ad honestatem vacuitatem doloris. His singulis copiose responderi solet, sed quae perspicua sunt longa esse non debent. Illis videtur, qui illud non dubitant bonum dicere -; Quamquam tu hanc copiosiorem etiam soles dicere. Sic enim censent, oportunitatis esse beate vivere. Primum cur ista res digna odio est, nisi quod est turpis? Tollenda est atque extrahenda radicitus. Haec dicuntur inconstantissime.

Tu autem, si tibi illa probabantur, cur non propriis verbis ea tenebas? Item de contrariis, a quibus ad genera formasque generum venerunt. Ut id aliis narrare gestiant? Sed quae tandem ista ratio est?

Theophrasti igitur, inquit, tibi liber ille placet de beata vita? Verum hoc loco sumo verbis his eandem certe vim voluptatis Epicurum nosse quam ceteros. Sed tu istuc dixti bene Latine, parum plane. Intellegi quidem, ut propter aliam quampiam rem, verbi gratia propter voluptatem, nos amemus; Graece donan, Latine voluptatem vocant. Erit enim mecum, si tecum erit. Sed quoniam et advesperascit et mihi ad villam revertendum est, nunc quidem hactenus;

Quaerimus enim finem bonorum. Commoda autem et incommoda in eo genere sunt, quae praeposita et reiecta diximus; Non quam nostram quidem, inquit Pomponius iocans; Esse enim, nisi eris, non potes. Hoc non est positum in nostra actione. Mihi enim erit isdem istis fortasse iam utendum.

Quo plebiscito decreta a senatu est consuli quaestio Cn. Aliam vero vim voluptatis esse, aliam nihil dolendi, nisi valde pertinax fueris, concedas necesse est. Nam et complectitur verbis, quod vult, et dicit plane, quod intellegam; Sed ne, dum huic obsequor, vobis molestus sim.

Quod certe universum sua sponte ipsum expeti et propter se necesse est, quoniam ante demonstratum est etiam singulas eius partes esse per se expetendas.

Ne vitationem quidem doloris ipsam per se quisquam in rebus expetendis putavit, nisi etiam evitare posset. Nihil opus est exemplis hoc facere longius. Cuius etiam illi hortuli propinqui non memoriam solum mihi afferunt, sed ipsum videntur in conspectu meo ponere. Itaque dicunt nec dubitant: mihi sic usus est, tibi ut opus est facto, fac. Ergo ita: non posse honeste vivi, nisi honeste vivatur? Facit enim ille duo seiuncta ultima bonorum, quae ut essent vera, coniungi debuerunt;

Idque quo magis quidam ita faciunt, ut iure etiam reprehendantur, hoc magis intellegendum est haec ipsa nimia in quibusdam futura non fuisse, nisi quaedam essent modica natura.
Quibus rebus vita consentiens virtutibusque respondens recta et honesta et constans et naturae congruens existimari potest.
Hoc ne statuam quidem dicturam pater aiebat, si loqui posset.

Hoc dixerit potius Ennius: Nimium boni est, cui nihil est mali. Poterat autem inpune; Cum praesertim illa perdiscere ludus esset. Potius inflammat, ut coercendi magis quam dedocendi esse videantur. Expressa vero in iis aetatibus, quae iam confirmatae sunt.

Quodsi Graeci leguntur a Graecis isdem de rebus alia ratione compositis, quid est, cur nostri a nostris non legantur?
Numquam hoc ita defendit Epicurus neque Metrodorus aut
quisquam eorum, qui aut saperet aliquid aut ista didicisset.

Atque ab his initiis profecti omnium virtutum et originem et
progressionem persecuti sunt.

Deinde disputat, quod cuiusque generis animantium statui deceat extremum. Est tamen ea secundum naturam multoque nos ad se expetendam magis hortatur quam superiora omnia. Semper enim ex eo, quod maximas partes continet latissimeque funditur, tota res appellatur. Quid vero? At ille pellit, qui permulcet sensum voluptate. Quam illa ardentis amores excitaret sui! Cur tandem?

Ne id quidem, nisi multa annorum intercesserint milia, ut omnium siderum eodem, unde profecta sint, fiat ad unum tempus reversio.

loripsum.net